Bu yazımızda sizlere kullandığım akım korumalı priz hakkında bilgi vereceğim ayrıca akım korumalı priz tam olarak ne işe yarar sorusunu cevaplayacağım. Günümüzde teknolojinin ilerlemesiyle birlikte evimizde çok fazla elektronik cihazımız var. Bilgisayar, televizyon, derin dondurucu, kahve makinesi, buzdolabı, çamaşır makinesi bu cihazlardan bir kaçı.
Bu Yazıda Neler Var?
Elektrikle çalışan bu elektronik cihazlara oldukça fazla paralar ödüyoruz. Bu cihazlarımızın bozulmaması içinde elimizden geleni yapıyoruz. Akım korumalı priz de işte burada devreye giren basit ama kullanışla bir priz. Gelin şimdi bu akım korumalı prizin ne olduğuna ve ne işe yaradığına hep beraber göz gezdirelim.
Akım Korumalı Priz Nedir?
Akım korumalı priz; prize takılı halde olan elektronik aletlerimizi ani bir elektrik voltaj yükselmesine yada dalgalanmalarına karşı koruyan bir priz türüdür. Normal prizlerde bu tür korumalar yer almamaktadır. Elektronik cihazlarımız için mükemmel bir icattır. Bilgisayarlar için mutlaka kullanılması gerekir :) Gelin şimdi bu alet tam olarak ne işe yarıyor ona bakalım.
Bildiğiniz gibi elektronik cihazlar belirli bir voltaj aralığında çalışmak üzere üretilir. Günlük hayatta bunu çok fark etmeyiz ama evlerimizdeki elektrik her zaman aynı değerde akmaz. Ben de zamanla şunu net şekilde gördüm: Elektrik dalgalanması, elektronik cihazların sessiz düşmanıdır.
Evlerimizde standart olarak 220 ila 230 Volt arasında elektrik akımı kullanıyoruz. Ancak bu değer kağıt üzerinde sabit gibi görünse de, pratikte durum pek öyle olmuyor. Elektrik kesilip geldiğinde, fırtınalı havalarda, hatta aynı hatta bağlı güçlü bir cihaz devreye girdiğinde bile voltaj anlık olarak yükselip düşebiliyor. İşte bu anlar, elektronik cihazlar için en riskli zamanlar.
Bu tür voltaj dalgalanmaları bazen hemen fark edilmez. Cihaz çalışmaya devam eder ama:
- Adaptörler gereğinden fazla ısınmaya başlar
- Zamanla performans düşer
- Cihaz beklenmedik şekilde kapanır
- En kötüsü de, bir gün hiç açılmamaya başlar
Kendi tecrübemden şunu söyleyebilirim: Özellikle bilgisayar, modem, televizyon gibi sürekli prize takılı olan cihazlar bu dalgalanmalardan ciddi şekilde etkileniyor. Üstelik sorun her zaman büyük bir arıza şeklinde ortaya çıkmıyor; çoğu zaman yavaş yavaş yıpranma şeklinde ilerliyor.
Bu yüzden ben, hassas elektronik cihazlar için ekstra bir önlem almanın gereksiz olmadığını düşünüyorum. Elektriği tamamen kontrol edemesek de, doğru koruma çözümleriyle cihazlarımızın ömrünü uzatmak mümkün.
Akım Korumalı Priz Ne İşe Yarar?
Akım korumalı priz; yıldırım düşmesi, elektrik gidip gelmesi gibi voltaj dalgalanmalarında elektrik voltajını belli bir seviyede tutarak prize bağlı bilgisayar, televizyon gibi hassak elektronik cihazlarımızı korur. Yıldırım düşmesi, elektrik gidip gelmesi gibi durumlarda yüksek voltajın hassas cihazlara ulaşmasına izin vermez.
Elektronik cihazların belirli bir voltaj aralığında çalıştığını çoğumuz biliriz ama açıkçası bunu genelde bir sorun yaşayana kadar pek ciddiye almayız. Ben de uzun süre “bir şey olmaz” diyerek bilgisayarımı, modemimi, televizyonumu direkt prize takıp kullananlardandım. Ta ki elektrik kesilip geldikten sonra yaşanan küçük ama can sıkıcı sorunlarla karşılaşana kadar.
Akım korumalı prizler tam da bu noktada devreye giriyor. Elektrik hattında oluşan ani voltaj yükselmeleri ve dalgalanmalarına karşı, prize bağlı cihazları korumak için kullanılıyor. Yıldırım düşmesi, şebekedeki yük değişimleri ya da elektrik kesilip geldiği anlar… Bunların hepsi, cihazlar için riskli anlar.
Bu tür dalgalanmalar her zaman cihazı anında bozmaz. Çoğu zaman:
- Adaptörler daha fazla ısınmaya başlar.
- Cihazlar zaman zaman kendiliğinden kapanır.
- Performans düşüşleri yaşanır.
- En sonunda “dün çalışıyordu” dediğimiz bir sabaha uyanırız.
Kendi deneyimimden şunu rahatlıkla söyleyebilirim: Özellikle sürekli prize takılı duran bilgisayar, modem ve televizyon gibi cihazlar bu dalgalanmalardan en çok etkilenenler oluyor. Akım korumalı priz, bu riskleri tamamen sıfırlamaz ama cihaz ile şebeke arasında ciddi bir tampon görevi görür.
Ben artık akım korumalı prizi bir aksesuar gibi değil, elektronik cihazların temel ihtiyacı olarak görüyorum. Cihazlara para harcıyoruz ama onları besleyen elektriği çoğu zaman göz ardı ediyoruz. Oysa küçük bir önlem, uzun vadede hem maddi hem de manevi birçok sorunun önüne geçebiliyor.
Kısacası; elektronik cihazlara yatırım yapıyorsak, onları koruyacak önlemleri almak da işin doğal bir parçası. Akım korumalı priz de bu önlemlerin en basit ama en etkili olanlarından biri.
Elbette akıp korumalı prizlerin çok fazla çeşidi var. Cata markasının ledli modelini kullanıyorum. En son kısımda tecrübelerimi aktaracağım ancak şurda akım korumalı priz çeşitlerini kısaca aktarayım.
Akım Korumalı Priz Çeşitleri Nelerdir?
- Temel akım korumalı priz: Elektrik hattındaki ani voltaj yükselmelerine karşı bağlı cihazları temel seviyede korur.
- Sigortalı akım korumalı priz: Aşırı akım veya kısa devre durumunda elektriği keserek cihazları ek güvenlikle korur.
- LED göstergeli akım korumalı priz: Korumanın aktif olup olmadığını ışıkla göstererek priz durumunu kolayca anlamayı sağlar.
- Çoklu prizli akım korumalı priz: Birden fazla elektronik cihazı aynı anda tek bir noktadan güvenli şekilde korumaya imkân verir.
- USB çıkışlı akım korumalı priz: Telefon ve benzeri cihazları USB üzerinden şarj ederken voltaj dalgalanmalarına karşı koruma sağlar.
- Duvar tipi (gömme) akım korumalı priz: Duvara sabitlenerek daha düzenli ve kalıcı bir koruma çözümü sunar.
- UPS ile birlikte kullanılan akım korumalı priz: Voltaj dalgalanmalarına ek olarak elektrik kesintilerinde de cihazların çalışmasını korur.
Akım korumalı priz alırken ben gerçekten uzun süre araştırma yaptım arkadaşlar. Şunu net söyleyebilirim: Hangi marka ya da modeli alırsanız alın, mümkünse regülatörlü akım korumalı priz tercih edin.
Peki neden regülatörlü olmalı?
Standart akım korumalı prizler, genellikle yüksek voltaj oluştuğunda elektriği tamamen keserek cihazı korur. Bu elbette önemli bir güvenlik önlemidir ancak her zaman yeterli olmaz. Çünkü elektrik sorunları her zaman ani ve yüksek bir sıçrama şeklinde yaşanmaz; çoğu zaman voltaj sürekli düşüp yükselir.
Regülatörlü akım korumalı prizler ise bu noktada devreye girer. Elektriği tamamen kesmek yerine, mümkün olduğunda akımı dengeleyerek cihaza iletir. Yani cihaz bir anda kapanıp açılmaz, daha stabil bir elektrikle çalışmaya devam eder. Bu da özellikle bilgisayar, modem ve televizyon gibi hassas elektronikler için büyük bir avantajdır.
Bu yüzden kendi deneyimime dayanarak şunu rahatlıkla söyleyebilirim:
Sadece “kessin” diye değil, “dengelesin” diye regülatörlü akım korumalı priz tercih etmek çok daha mantıklı.
